|
Người bệnh đái tháo đường không nhất thiết phải sử dụng thức ăn đặc biệt hay thực hiện những kế hoạch dinh dưỡng đặc biệt. Chế độ ăn cho người bệnh đái tháo đường thực ra không khác nhiều so với chế độ ăn lành mạnh cho tất cả mọi người, trong đó lưu ý nên ăn nhiều rau quả, ăn các loại ngũ cốc nguyên hạt, thức ăn giàu dinh dưỡng nhưng chứa ít chất béo, ít năng lượng, hạn chế chất bột và đường.
Trước khi bắt đầu chế độ ăn, người bệnh đái tháo đường nên tham khảo ý kiến bác sỹ dinh dưỡng, những người có thể đưa ra lời khuyên về dinh dưỡng dựa trên mục tiêu về sức khỏe, khẩu vị, hay thói quen ăn uống của người bệnh, giúp họ kiểm soát chế độ ăn chung, lựa chọn thức ăn thích hợp và duy trì cân nặng phù hợp.
Tổng lượng thức ăn hàng ngày phải được tính toán cụ thể, dựa trên các dữ liệu về chế độ làm việc, nghề nghiệp, giới tính của người bệnh, người bệnh gày hay béo (tính BMI), mang thai hay không….
Về thành phần các chất dinh dưỡng, nói chung thành phần bột - đường (carbohydrates) nên chiếm 60-70% tổng số năng lượng hàng ngày. Nên ăn carbohydrates dạng phức hợp như ngũ cốc nguyên hạt, củ, bột… có chứa nhiều chất xơ giúp chậm hấp thu đường. Hạn chế carbohydrates dạng đơn có trong đường, hoa quả vì làm đường máu tăng nhanh.
Chất đạm nên chiếm 10-20%, khoảng 0,8-1,2g/kg thể trọng (100g thịt nac có 18 g đạm). Nếu người bệnh bị suy thận, lượng chất đạm cần giảm xuống còn 0,6g/kg/ngày.
Lượng chất béo chỉ nên chiếm 15-20% tổng số năng lượng, trong đó các chất béo bão hòa không quá 1/3 (có trong các loại thịt béo như cừu, lợn, gia cầm). Nhìn chung tỷ lệ chất béo có nguồn gốc động vật/chất béo nguồn gốc thực vật là 50/50. Lượng cholesterol ăn vào hàng ngày không nên quá 200mg. Người bệnh đái tháo đường nên ăn cá, trong dầu cá có chứa docosahexaenoic (DHA) và eicosapentaenoic acids (EPA), có tác dụng chống viêm, chống đông máu, có ích lợi trong bảo vệ tim mạch.
Các yếu tố vi lượng và vitamine: các vitamine liều thấp có thể sử dụng, can xi và acid folic có thể bổ sung cho người có thiếu can xi hay người có thai. Một số vitamine có tác dụng chống oxy hóa cũng có thể dùng với liều vừa phải.
Bên cạnh đó, để hỗ trợ giảm đường huyết và tăng sức đề kháng cho cơ thể, người bệnh đái tháo đường nên sử dung thêm sản phẩm có chứa Crome (chromium)- một chất vi lượng có tác động tốt đến chức năng và tác dụng của insulin, có vai trò điều hòa hoạt tính glucose và giúp cải thiện dung nạp glucose, do đó làm ổn định đường máu. Ở nước ta hiện nay có sản phẩm GTF thành phần chính là crome. GTF có thể sử dụng để hỗ trợ điều trị bệnh đái tháo đường. Một gói GTF cung cấp đủ 200mcg crome cho cơ thể giúp giảm đường huyết và chuyển hoá hiệu quả lượng đường (glucose) trong thức ăn đi vào tế bào, tạo ra năng lượng, giúp cơ thể khoẻ mạnh, tránh xa bệnh tật.
Người bệnh đái tháo đường không nên ăn mặn, nhất là người bị tăng huyết áp.
Rượu chỉ nên uống với lượng vừa phải, tốt nhất nên uống rượu vang đỏ, được chứng minh có vai trò bảo vệ tim mạch do làm tăng HDL-cholesterol “tốt”. Nhưng nếu uống nhiều rượu lại có hại, có thể gây xơ gan, dễ bị hạ đường máu nếu chỉ uống rượu mà ăn không đủ.
Hy vọng rằng, từ những chỉ dẫn trên, mỗi người bệnh đái tháo đường sẽ tự lựa chọn được cho mình một chế độ ăn uống, dinh dưỡng hợp lý, góp phần điều trị bệnh một cách hiệu quả nhất.
Ths.BS Bùi Minh Đức
Phó trưởng khoa Nội tiết & Đái tháo đường Bệnh viện Bạch Mai |